Daltononderwijs en onderwijsvernieuwing

Het Daltononderwijs is de snelst groeiende en grootste vorm van (traditioneel) vernieuwingsonderwijs in Nederland. Op het moment zijn er 368 basisscholen, 24 vo-scholen en 20 scholen op HBO-niveau waar het onderwijs vormgegeven is op basis van ideeën uit het daltonplan. Gezien de maatschappelijke discussie over met name de effectiviteit van traditioneel vernieuwingsonderwijs, ontstond de behoefte van het werkveld naar een praktijkrelevante wetenschappelijke beschouwing en verdere aanscherping van de onderwijsvisie en van effectief gebleken didactische aanpakken. Het lectoraat daltononderwijs en onderwijsvernieuwing speelt hierin een cruciale rol, door bij te dragen aan de ontwikkeling van wetenschappelijk geïnformeerde kennis die bijdraagt aan het (her)ontwerpen van vernieuwingsonderwijs. Het streven daarbij is om de onderwijspraktijk te ontwikkelen en te verbeteren op basis van enerzijds kennis verkregen uit empirisch onderwijsonderzoek en anderzijds door het uitvoeren van praktijkonderzoek met het oog op vergroting van de kwaliteit van het onderwijs en leerrendementen in het algemeen en van de professionalisering van docenten het werkveld in het bijzonder.

De kenniskring daltononderwijs en onderwijsinnovatie bestaat uit de volgende leden:

Dr. Patrick Sins – lector

Drs. Symen van der Zee – onderzoeker

Drs. Rene Berends – onderzoeker

Drs. Laurence Guerin – onderzoeker

Drs. Koen Groeneveld – onderzoeker

Dr. Patrick Sins – lector

Sinds november 2010 ben ik parttime werkzaam als lector daltonderwijs en onderwijsvernieuwing bij de Academie voor Pedagogiek en Onderwijs van Saxion te Deventer. Hierin heb ik als taak een verdere aanscherping van de onderwijsvisie van effectief gebleken didactische aanpakken te genereren op basis van enerzijds het schrijven van kritisch wetenschappelijke beschouwingen en anderzijds het uitvoeren van praktijkrelevant wetenschappelijke studies. Ik coördineer het onderzoek dat plaatsvindt binnen mijn lectoraat, die zich onder meer richten op onderzoek naar: klassenmanagement, burgerschapsvorming, onderwijseffectiviteit, digitale media, opbrengstgericht werken en lange termijn effecten van vernieuwingsonderwijs

Tijdens mijn professionele carrière hebben verschillende onderzoeksthema’s mijn interesse gewekt. Gedurende mijn studie cognitieve psychologie aan de Universiteit Maastricht (1997 – 2001) heb ik mij onder andere verdiept in theorieën en onderzoek omtrent expertise ontwikkeling, multimedia en leren, computationele benaderingen van leren en onderwijsontwikkeling. Vervolgens hield ik me bezig met promotieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam (2001 – 2006) waarin ik de aard van het redeneren van leerlingen tijdens computerondersteund modelleren bestudeerde. Ik keek daarbij onder andere naar de invloed van het communicatie medium, prestatieoriëntatie, en epistemologische opvattingen op de kwaliteit van het redeneren van leerlingen en op leerprestatie. Vervolgens werkte ik als postdoc aan de Universiteit Utrecht (2006 – 2010) binnen een Europees onderzoeksconsortium aan onderzoek naar en ontwikkeling van innovatieve computerondersteunde onderwijsmethodes die gebaseerd zijn op de ideeën van kenniscreatie. In het bijzonder deed ik daar onderzoek naar professionele ontwikkeling van docenten in innovatieve kennisgemeenschappen vanuit een sociaal-cultureel perspectief.

Op dit moment werk ik, naast mijn aanstelling als lector bij Saxion, als onderzoeker bij het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding (ICLON) van de Universiteit Leiden. In dit project verricht ik, in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Technische Universiteit Eindhoven, onderzoek naar de effecten van verschillende vormen van formatieve beoordeling op de competentieontwikkeling van docenten betreffende het ondersteunen van reflectievaardigheden bij studenten in het MBO.

Naast mijn werk als promovendus en onderzoeker heb ik diverse cursussen verzorgd en ontworpen ten behoeve van het wetenschappelijk onderwijs. In mijn huidige aanstelling als lector geef ik vorm aan de professionalisering van studenten en docenten aan de PABO door te participeren in het ontwerpen en inrichten van de academische PABO, de Master Leren & Innoveren en aan het onderbrengen van een onderzoekslijn in het curriculum. Verder werk ik in het kader van mijn lectoraat intensief samen met scholen die zijn aangesloten bij de Nederlandse Dalton Vereniging en Verenigde Bijzondere Scholen.
 

Drs. Symen van der Zee – onderzoeker

Sinds november 2008 ben ik verbonden aan het lectoraat daltononderwijs en onderwijsvernieuwing als promovendus. Sinds enkele jaren viert evidence-based onderwijs en opbrengstgericht werken hoogtij in het onderwijs. Effectiviteit is het toverwoord geworden. Onderwijs gaat in de kern om het zo effectief en efficiënt mogelijk toewerken naar vooropgestelde doelen, zo wordt althans gedacht. In mijn proefschrift ga ik in op de effectiviteit van het daltononderwijs. Ik achterhaal of het daltononderwijs een evidence based onderwijsvernieuwing is en tracht het daltononderwijs te informeren op basis van de huidige kennisstand in de onderwijswetenschappen. Het onderzoek naar onderwijseffectiveit wordt steeds kritisch benaderd. Er wordt niet zondermeer aangenomen dat het daltononderwijs evidence-based moet zijn en evidence-based moet werken. In welke mate willen en kunnen we evidence-based zijn? Wat is de waarde en bruikbaarheid van kennis uit de onderwijswetenschappen? Dergelijke vraagstukken komen doorheen het proefschrift aan de orde. Het wordt duidelijk dat onderzoek naar onderwijseffectiviteit kan informeren, maar dat het onderzoek niet zaligmakend is. De psycholoog William James (1899) drukt het eind negentiende eeuw al mooi uit: ‘… (educational) Psychology is a science, and teaching is an art; and sciences never generate arts directly out of themselves. An intermediary inventive mind must make the application, by using its originality.’

Drs. Rene Berends – onderzoeker

Drs. Laurence Guerin – onderzoeker

Drs. Koen Groeneveld – onderzoeker