Ontwikkeling

Onderzoek dat laat zien hoe de toetspraktijk verbeterd kan worden, wordt door de meeste examinatoren met open armen ontvangen. Voor concrete, gebruiksklare producten is het enthousiasme vaak nog groter. De reden is dat het examinatoren meestal aan tijd en specifieke deskundigheid ontbreekt om zelf specialistische, hoogwaardige producten op het gebied van toetsing en examinering te vervaardigen. Daarom heeft het lectoraat verschillende producten en procedures in ontwikkeling genomen die direct of indirect een bijdrage konden leveren aan het nemen van betere beslissingen over studenten.

Ontwikkeling en validering van een test voor toetsangst HO
Er is in de afgelopen jaren een groot aantal studies uitgevoerd waaruit blijkt dat toetsangst een negatieve invloed uitoefent op toetsprestaties van onderwijsdeelnemers in allerlei onderwijstypen. Ook in het Nederlandse hoger onderwijs speelt dit probleem. Gelet op het magere interne rendement van het hoger onderwijs en de ambities om steeds meer mensen aan een hoger onderwijs diploma te helpen, is elke student die vanwege toetsangst de opleiding voortijdig afbreekt er één teveel. Reden om toetsangst tijdig op te sporen en te bestrijden.

Meetinstrument voor toetsangst
Voor het diagnosticeren van (vormen van) angst worden vaak tests ingezet, meestal in de vorm van stellingen waarop de geteste moet reageren door aan te geven in welke mate die op hem/haar van toepassing zijn. Ook voor toetsangst bestaan dergelijke instrumenten. Zo kennen we in Nederland de Situatie Specifieke Angst Test, te gebruiken bij jongeren van 11 tot 16 jaar. Maar voor gebruik bij studenten in het hoger onderwijs is in Nederland tot op heden geen gevalideerd instrument voor toetsangst beschikbaar. Voor het lectoraat Assessment was dit een reden om de ontwikkeling van zo’n test ter hand te nemen.

Rapport: Ontwikkeling en validering test voor toetsangst 

Ontwikkeling van een app voor toetsangst
De door het lectoraat ontwikkelde test voor toetsangst wordt direct vóór en na een toetsafname gemaakt door een student die symptomen heeft die toetsangst doen vermoeden. Omdat maar weinig studenten in aanmerking komen om getest te worden, is gekozen voor self-assessement. Het gaat om een gedigitaliseerde vragenlijst die als app verkrijgbaar is voor gebruik op een ipad, iphone of pc. Deze app kan gedownload worden op een pagina van de website van het Saxion studiesuccescentrum.

Artikel: Smartphone meet toetsangst 
Brochure: Toetsangst in beeld

Ontwikkeling van een leertoets Onderwijskundig Meten
Het lectoraat Assessment heeft een zogeheten Leertoets samengesteld waarmee leden van toets- en examencommissies (en eventuele andere geïnteresseerden) kunnen nagaan of hun kennis van het vakgebied Oonderwijskundig meten toereikend is om toezicht te kunnen houden op de kwaliteit van beslissingen over studenten. De Leertoets is daarnaast, zoals de naam al aangeeft, een instrument dat personen in de gelegenheid stelt om ontbrekende kennis of misconcepties direct bij te werken. Daartoe wordt na elke beantwoording van een opgave onmiddellijk uitgelegd waarom het gekozen antwoord fout of correct was. De Leertoets is een instrument voor self-assessment. De kandidaat bepaalt zelf of hij/zij zich wil toetsen en concludeert op basis van het toetsresultaat zelf of het kennisniveau voldoende is of dat het nodig is om een cursus te gaan volgen, dan wel door middel van zelfstudie kennishiaten weg te nemen.

Klik hier om de leertoets te maken.

Ontwikkeling van een instrument voor collegiale screening kennistoetsen
De kwaliteitscontrole op grond van psychometrische criteria, zoals gegenereerd door statistische analyse van item- en toetsscores, komt te laat voor de kandidaten van wie de scores op deze wijze geanalyseerd zijn. Problematisch is ook dat de in psychometrisch opzicht goed functionerende toetsvragen niet per se ook vakinhoudelijk goede vragen hoeven te zijn. Eén van de manieren om de psychometrische én vakinhoudelijke kwaliteit van kennistoetsen vóór afname te bevorderen is collegiale screening. Door 'vreemde ogen' te laten meekijken verkleint men het risico op meetfout als gevolg van slechte items. Niet voor niets wordt het mee laten kijken door relevante derden door de Commissie Bruijn min of meer afgedwongen door middel van de formulering ‘Pas toe of leg uit’ (Hbo-raad, 2012). ["vreemde ogen dwingen”] 

Het lectoraat Assessment is echter van mening dat ‘meekijken’ pas echt zin heeft als dit gebeurt aan de hand van een gestandaardiseerde lijst met criteria, die zowel de toetstechnische als de vakinhoudelijke kwaliteit van items betreffen. Op grond van een literatuurstudie is een lijst met criteria opgesteld, die vervolgens beproefd is door docenten van verschillende hbo-opleidingen. Daarbij is gebleken dat de betreffende docenten de criteria relevant vinden en dat de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid van hun beoordelingen goed is. Er wordt nu gewerkt aan een app en een daaraan gekoppelde database waarin de beoordelingen worden opgeslagen met het oog op professionalisering en accreditatie.

Formulering van kwaliteitseisen voor het beoordelen van beroepsbekwaamheid
Omdat toezichthouders, aangemoedigd door de adviezen in de rapporten ‘Vreemde ogen dwingen’ en ‘Beoordelen is mensenwerk’, steeds vaker expliciet zullen vragen naar de wijze waarop de beroepsbekwaamheid van kandidaten is vastgesteld, is het belangrijk dat examinatoren en leden van toets- en examencommissies weten aan welke voorwaarden voldaan moet worden om op deugdelijke wijze vast te stellen wie over voldoende beroepsbekwaamheid of –competentie beschikt. Het lectoraat heeft daartoe een eisenpakket opgesteld en daarvoor  er is een motivatie is geschreven in een apart gepubliceerd document.

Klik hier voor het eisenpakket (pdf “Beoordelen van beroepsbekwaamheid”)
 

Geen formulier geconfigureerd.