Professionalisering

De laatste twee decennia is het hbo geregeld negatief in het nieuws geweest met betrekking tot de kwaliteit van de examinering. De gesignaleerde problematiek komt voor een belangrijk deel voort uit de onbekwaamheid van examinatoren én van degenen die geacht worden toezicht te houden op de kwaliteit van beoordelingen en beslissingen. 

Dat veel examinatoren onbekwaam zijn op het gebied van toetsing en examinering is niet vreemd. In lerarenopleidingen en/of in door hbo-instellingen verzorgde cursussen die opleiden tot basale didactische bekwaamheid wordt doorgaans (te) weinig aandacht besteed aan toetsing. De onbewuste onbekwaamheid leidt tot onsystematisch, onvoldoende doordachte toetsconstructie en daarmee tot toetsen op basis waarvan het niet goed mogelijk is valide beslissingen over studenten te nemen (zie o.a. Van Hees, 2012; Van Os & Van Beek, 2012). 

Over de toezichthouders op de kwaliteit van toetsing en examinering merkte de Onderwijsinspectie (2009) op dat examencommissies in de praktijk vooral getuigschriften afgeven, vrijstellingen geven en klachten over examens behandelen. Er wordt te weinig aandacht gegeven aan kwaliteitsborging en kwaliteitsbeleid rondom examens en toetsen. Uit een enquête van de inspectie bleek dat examencommissies zelf vinden dat de kwaliteit van examinering en toetsing veel meer aandacht verdient. 

De ontoereikende bekwaamheid van examinatoren en hun toezichthouders heeft het lectoraat gedurende drie contractperiodes bestreden met tal van maatregelen die de deskundigheid op het gebied van onderwijskundig meten konden bevorderen.

1. Cursus Onderwijskundig Meten
Van 2007 tot en met 2012 hebben circa 200 Saxion-docenten één, meerdere of alle modules van deze cursus gevolgd. De cursus was modulair van opzet om zoveel mogelijk toegesneden te kunnen zijn op de te onderscheiden rollen in het toetsproces (assessor, constructeur en kwaliteitsborger). De leerstof werd aangeboden in practica waarbij instructie, discussie en toepassing elkaar frequent afwisselden. Vanaf 2013 is deze cursus vervangen door het aanbod in het kader van de BKE/SKE-programma, dat ontwikkeld is door de APO op grond van de door de Vereniging Hogescholen vastgestelde doelstellingen.

Klik hier voor de blauwdruk van de cursus Onderwijskundig Meten. 

2. Programma Korte Intensieve Interventies
Het lectoraat heeft in 2012 en 2013 het programma ‘Korte intensieve interventies uitgevoerd’. Saxion-opleidingen die kampten met urgente problematiek op het gebied van toetsing en beoordeling konden zich hiervoor aanmelden. De doelstelling van het programma beoogde niet alleen het bieden van een oplossing voor de aangemelde problematiek maar ook het vergroten van de deskundigheid van de betrokken docenten. Een belangrijk kenmerk van het programma was daarom dat de oplossing zoveel mogelijk door de docent(en) van de opleiding zelf werd ontwikkeld. Het lectoraat begeleidde en stuurde de ontwikkeling van de oplossing en zorgde ervoor dat de activiteit uitmondde in een leerervaring die de deskundigheid van betrokkenen op een hoger plan kon brengen. In de verslagperiode zijn interventies uitgevoerd bij de volgende academies: APO, LED, HBS, ACT, ABO, ROB.

3. BKE/SKE
Het lectoraat Assessment was betrokken bij de opzet en evaluatie van het opleidingsprogramma in het kader van de BKE/SKE-regeling. 

4. Cursus Educational Assessment (master L&I)
De lector heeft een cursus Educational Assessment verzorgd in de master Leren en Innoveren van Saxion en de aspirant-masters zo de bagage die ze nodig hebben verschaft om in hun werkkring een voortrekkersrol te kunnen vervullen als het gaat om de verbetering van toetsing en examinering.

5. Lid commissie Andriessen
De lector was lid van de commissie Andriessen, die in opdracht van Vereniging Hogescholen een advies opstelde over de protocollering van de beoordeling van afstudeerwerk in het hbo. 

Rapport: Advies van de commissie Andriessen (pdf “Advies cie Andriessen”)