Keuzehulp Technologie in Zorg en Sociaal Werk

Over dit project

Er is sprake van een tekort aan professionals in zorg en welzijn dat naar verwachting met meer dan 3,5 keer zal toenemen van 2024 tot 2034 in Nederland (Databank Prognosemodel Zorg en Welzijn, n.d.). Volgens AZW (2024) kan technologische innovatie het verwachtte tekort op de Nederlandse arbeidsmarkt in 2033 met ongeveer 40% verminderen.

Ondanks de ontwikkeling van talrijke technologische innovaties en de toenemende interesse van organisaties in het sociaal werk in innovaties, blijft de effectieve implementatie en duurzame integratie in de praktijk beperkt (van Waterschoot et al., 2025). Hoewel het werken met technologie binnen de ziekenhuiszorg al aardig is ingeburgerd, valt er in andere zorgdomeinen nog veel winst te behalen. Het betreft dan V&V (verpleging en verzorging), thuiszorg, GHZ (gehandicaptenzorg), en GGZ (geestelijke gezondheidszorg) (AZW, 2024).

In de praktijk zien we veelal dat het implementeren van technologie vaak vanuit de technologie zelf start in plaats vanuit het doel wat men wil bereiken. Dit terwijl de meerwaarde van een problem-solution fit en een purpose-driven approach in klassieke implementatie raamwerken (zoals CFIR en NASSS) wordt benadrukt.

Om professionals te ondersteunen bij het kiezen van een technologie vanuit het doel waarvoor deze wordt ingezet, hebben de lectoraten Social Work en Technology Health & Care een functionele classificatie van technologie ontwikkeld, voor en met professionals. De classificatie is gebaseerd op literatuur, expert input en input van professionals. De uitkomsten van het eerdere onderzoek dat resulteerde in de classificatie is omschreven in een wetenschappelijk artikel (Tinga et al., in voorbereiding).

De classificatie heeft vijf categorieën van verschillende functies die technologie kunnen vervullen: 1. Technologie als onderdeel van dienstverlening, 2. Technologie ter bevordering van toegang en samenwerking, 3. Technologie voor optimalisatie van werkprocessen en procedures, 4. Technologie voor signaleren en voorspellen, en 5. Technologie voor professionalisering.

Elke categorie omvat een uitleg en wordt geïllustreerd met voorbeelden.

De classificatie is geëvalueerd met de sociaal werk praktijk. Sociaal werk professionals geven aan dat de classificatie goed te begrijpen is en een duidelijk beeld geeft waar gestart kan worden met innovatie en wat de mogelijkheden zijn. Ook wordt de classificatie inmiddels regelmatig als uitgangspunt gebruikt in gesprekken met de praktijk over technologie en wordt deze in bachelor en master onderwijs toegepast.

De expertise die tot nu toe is opgedaan vanuit het eerdere onderzoek geeft inhoudelijk gezien alle input om de stap te maken naar een concreet product: Een praktische keuzehulp die eenvoudig kan worden gebruikt in de praktijk. Uit het eerdere onderzoek blijkt ook dat hier behoefte naar is: De meerwaarde van de classificatie kan volgens professionals worden gemaximaliseerd als het gekoppeld wordt aan een tool of proces ter ondersteuning, zoals een keuzehulp.

Doel van het voorgestelde project is om deze keuzehulp te ontwikkelen middels het doorlopen van een ontwerpproces. De keuzehulp moet een fysiek product zijn en visueel aantrekkelijk zijn. Er zullen twee versies worden ontwikkeld: Eén voor sociaal werk en één voor zorg (V&V, thuiszorg, GHZ, GGZ). De basis van deze versies zal gelijk zijn, maar er wordt gebruik gemaakt van domein specifieke terminologie en voorbeelden die aansluiten bij de praktijk. Ervaring leert dat dit belangrijk is omdat herkenbare taal en context de acceptatie vergroot.

De keuzehulp wordt ontwikkeld door middel van twee co-creatie sessies met experts en professionals.

Projectresultaat

Een keuzehulp technologie in zorg en sociaal werk.