Sociale cohesie versterken met sociale technologie

Doel

Er is een toenemend arbeidstekort (304.000 arbeidsplaatsen in 2034) van welzijns- en zorgprofessionals, waardoor we vaker een beroep moeten doen op informele zorg (AZW, 2024). Een goede sociale cohesie draagt bij aan een sterkere basis voor informele zorg (Michelson Weldingh and Kirkevold, 2022; Sattler et al. 2024; Van der Berg et al. 2011). Sociale cohesie verwijst naar de mate waarin (groepen) mensen zich met elkaar en met allerlei instituties verbonden voelen en dat ook in hun gedrag aan de dag leggen (De Bakker e.a., p32, 2023).

Sociale cohesie in Nederland behouden en versterken is complex. Er zijn geen directe signalen dat het afgenomen is, maar wel dat het een urgent thema is (De Bakker e.a., 2023). Met name kwetsbare mensen hebben minder contact met de buren en minder mensen zijn actief bij verenigingen (Coumans & Luca, 2025). Dit zorgt voor lage veerkrachtigheid in de wijk. Daarnaast voelt zo’n 46% van volwassenen zich wel eens eenzaam (VZInfo, 2024).

Ook hebben technologische ontwikkelingen de manier waarop mensen met elkaar in contact komen fundamenteel veranderd. Hoewel mensen over de hele wereld met elkaar verbonden kunnen worden en er een variatie aan sociale platforms is, brengen deze ontwikkelingen ook uitdagingen met zich mee, waaronder sociale isolatie (Azzaakiyyah, 2023). Anderzijds kan technologie bewust en verantwoordelijk worden ingezet om verbinding en interactie positief te beïnvloeden. Dit soort technologie wordt ook wel sociale technologie genoemd. De definitie van sociale technologie, waarin dit positieve effect centraal staat, is als volgt:

“Sociale technologie is een verzamelterm voor elektronisch instrumentarium, bewust en verantwoordelijk ingezet door professionals in zorg en welzijn, om door middel van verbinding en interactie de kwaliteit van leven en samenleven positief te beïnvloeden, teneinde inclusie en participatie te bereiken” (Nieuwboer, Schell-Kiehl & van Dam, 2023). Een belangrijke aanvulling op deze definitie is dat de sociale technologie met inwoners wordt ontwikkeld in dit project.

Binnen het sociaal domein merken we dat er 1) te weinig kennis over sociale technologie voor groepen is en 2) weinig sociale technologie geschikt is voor het versterken van sociale cohesie in wijken. Ontmoetingsapps en community-platforms vervullen deze rol voor een klein deel, maar verreweg de meeste sociale technologie is niet gericht op groepen in de wijk (Nieuwboer e.a., 2022).

We werken samen met De Voor Elkaar Teams Deventer om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de huidige praktijk. Het lectoraat Social Work inventariseert de activiteiten en interventies van De Voor Elkaar Teams Deventer om te kijken waar technologie kan ondersteunen. Vervolgens breiden we de interventies uit met technologie, in afstemming met de professional en inwoners en deze evalueren we ook met hen.  Het lectoraat Ambient Intelligence zal meedenken in typen technologie, data verzamelen en analyseren om op basis hiervan een technologisch concept in co-design te ontwikkelen.

Resultaat

• 1 á 2 concepten van sociale technologie
• ontwerpeisen
• evaluatie van concept
• vervolgaanvraag

Sustainable Development Goals

Met dit project dragen bij aan de volgende Sustainable Development Goals:

• SDG3
• SDG11