Onderwijsverandering: Analyse van de context

Wat kun je straks?

Deze module geeft je meer inzicht in de complexiteit van onderwijsinnovatieprocessen. Je kunt deze kennis toepassen voor een diagnose van je eigen (onderwijs)organisatie. Hiervoor analyseer je de aanwezige contextfactoren voor onderwijsinnovatie. Ook ontdek je welke rol jij kunt spelen als initiator en begeleider van onderwijsvernieuwing in jouw werkcontext.

Inhoud

In deze module verken je diverse perspectieven op (onderwijs)innovatie en professioneel leren, bekeken vanuit individuen, teams, organisaties en netwerken. Je leert het belang van de context van (onderwijs)organisaties en netwerken te begrijpen vanuit verschillende perspectieven.

Deze module is een onderdeel van de leerlijn Innoveren en Veranderen van de Master Leren en Innoveren. Hierin staat de vraag centraal wat (onderwijs)verandering betekent binnen onderwijsorganisaties en andere organisaties waar leren en ontwikkelen centraal staan. De focus ligt op kennis en vaardigheden die nodig zijn om als teacher leader een betekenisvolle bijdrage te leveren aan duurzame veranderingen in het onderwijs.

In de bijeenkomsten leer je vanuit theorieën en modellen uit bijvoorbeeld de veranderkunde wat belangrijke contextfactoren zijn voor het slagen van duurzame onderwijsinnovaties in onderwijsorganisaties. We verbinden deze inzichten met de eigen praktijk en onderzoeken hoe deze contextfactoren aanwezig zijn in jouw eigen (onderwijs)organisatie. Tijdens de bijeenkomsten ga je aan de slag met het analyseren van jouw eigen onderwijsorganisatie en het bepalen van doelen en aanpakken voor onderwijsverbetering en -vernieuwing. Daarnaast besteden we aandacht aan de invulling van je eigen rol als initiator en begeleider van onderwijsvernieuwing in jouw werkcontext.

Programma

In zes bijeenkomsten maak je kennis met theorieën over innoveren en veranderen in de context van onderwijs en opleiden. Aan de orde komt hoe organisatiestructuur en netwerken, cultuur, leiderschap, beleid en beleidsvoerend vermogen samenhangen met professioneel leren, innoveren en duurzame onderwijsverandering. Je leert het belang van context begrijpen en krijgt inzicht in de relatie tussen de formele en informele organisatiecultuur. Daarnaast wordt ingegaan op leiderschap, het ontwikkelen van een lerende cultuur, omgaan met weerstand bij veranderprocessen en factoren die bijdragen aan een lerende, duurzame organisatie.

Parallel aan deze bijeenkomsten werk je (met begeleiding van de docent) aan een praktijkopdracht. Je past de opgedane kennis toe op je eigen praktijkcontext en analyseert je onderwijsorganisatie op vijf onderdelen, namelijk: structuur, cultuur, beleid, leiderschap, professioneel leren & innoveren.

Afronding

Je rondt de module af met een individueel eindwerkstuk: in een visuele samenvatting met onderbouwing (rapportage) presenteer je de uitkomsten van de analyse van de eigen onderwijsorganisatie.

Wanneer je de module succesvol afrondt en op een later moment de gehele master wilt gaan volgen, kun je voor dit onderdeel een vrijstelling aanvragen.

Praktische informatie

Er zijn zes bijeenkomsten van 3 uur, op donderdag op:
Dit zijn vijf middagen (13.15 – 16.30 uur):

• 5 februari 2026
• 12 februari 2026
• 19 februari 2026
• 5 maart 2026
• 12 maart 2026

en een ochtend (9.15 – 12.30 uur):

• 19 maart 2026

Alle bijeenkomsten zijn bij Saxion in Enschede. Je volgt de colleges samen met de eerstejaars studenten van de Master Leren en Innoveren.

Miriam Cents-Boonstra is de docent van deze module. Zij is onderzoeker bij het Lectoraat Effectief en Innovatief Onderwijs van Saxion en is gepromoveerd in de onderwijskunde. In eerdere functies heeft zij veel ervaring opgedaan met projectmanagement, het schrijven van beleid en het begeleiden van onderwijsinnovatieprocessen.