AR in de maakindustrie: vakkennis borgen met praktische tools en richtlijnen
Hoe kun je augmented reality (AR) inzetten om vakkennis in mkb-bedrijven duurzaam vast te leggen én direct op de werkvloer beschikbaar te maken?
De maakindustrie staat voor een dubbele uitdaging: ervaren vakmensen gaan met pensioen, terwijl de instroom van nieuwe – en vaak diverse – medewerkers toeneemt. Kennisoverdracht wordt daarmee complexer. Veel expertkennis is impliciet: operators hebben hun eigen 'trucjes', processen worden regelmatig onderbroken, werken met 3D-tekeningen vraagt veel mentale inspanning en in high mix, low volume-omgevingen is de businesscase voor nieuwe systemen niet vanzelfsprekend.
Dit project is een initiatief van het lectoraat Employability Transition.
Samenwerken of vragen?
Neem contact op.
dr. Niek Zuidhof
Waarom AR werkt op de werkvloer
AR voegt digitale informatie toe aan de fysieke wereld. Bijvoorbeeld via headsets, tablets of projectoren. Dat sluit goed aan bij hoe operators werken:
-
Informatie verschijnt op de plek waar het werk gebeurt. Dat zorgt voor hogere snelheid, betere compliance en minder fouten.
- Met brillen en projecties blijven de handen vrij. Dat belangrijk is voor veiligheid en tempo.
- Onzichtbare zaken, zoals de binnenkant van een machine of interne procesinformatie worden zichtbaar, afgestemd op het ervaringsniveau van de medewerker.
- Handelingen én beslislogica van experts kunnen worden vastgelegd, zodat nieuwe collega’s niet steeds opnieuw het wiel hoeven uit te vinden.
Projectresultaten
Uit dit project kwamen verschillende producten:
Voor doordachte inzet van AR met proces- en inhoudelijke richtlijnen en een checklist voor ontwerpers en werkvoorbereiders. Hiermee kunnen organisaties AR-instructies consistent en effectief ontwerpen.
Een praktische richtlijn voor het opnemen van on-the-job instructievideo’s, met aandacht voor camerastandpunt, audio, veiligheid en laagdrempelig opnemen in de fabriek.
Een AR-onboarding checklist die organisaties helpt om medewerkers gestructureerd te introduceren aan AR-oplossingen. De checklist biedt een overzicht van relevante onderwerpen, is eenvoudig te vertalen naar een organisatie-specifieke versie en richt zich nadrukkelijk op duurzame adoptie en dagelijks gebruik.
Een Python-tool die video-opnames van werkzaamheden analyseert, transcripties maakt (met onder andere Whisper AI) en helpt om hieruit stapsgewijze instructies te genereren. De tool werkt met standaard opnamesoftware en ondersteunt het snel maken van eerste versies van instructies.
Een leermodule rond het Operator Support System (OSS) van Arkite. De module bevat lessen voor het begrijpen en inzetten van het OSS in PowerPoint formaat. Deze is ontwikkeld mede met input en feedback van werkplekleiders bij werkleerbedrijf Lucrato en studenten van de opleiding Mechatronica bij ROC Aventus.
Les 1: Wat is OSS
Les 2: OSS opzetten
Les 3: Detectiezones
Les 4: Containers en materialen
Les 5: Programmeren
Betrokken partijen
Dit project is een samenwerking tussen:
- Universiteit Twente: Faculteit Engineering Technology;
- Rinos;
- Plder Staalproducties;
- VDL Weweler;
- Pentas Moulding;
- DYKA;
- Global Electronics;
- ELICIT;
- Total Reality;
- CAD Services;
- TechYourFuture;
- Industrial Reality Hub;
- Cedris;
- Lucrato/TINT;
- Garden of Kairos.
En de Saxion-lectoraten:
Het project is gesubsidieerd door: Regieorgaan Sia.
Onze onderzoekers
dr. Niek Zuidhof
Associate lector Technology, Health & Care
06 - 8238 1157 [email protected] Profiel LinkedIn
