Ga er maar aanstaan: ontdekken waar de grootste worstelingen in je leven vandaan komen, daar een openhartig verhaal over schrijven, en dat verhaal vervolgens in de vorm van een documentaire tonen aan een publiek van vrienden en familie. Het is precies wat Sandra Hobbelink, student Creative Business, deed na het krijgen van haar ADHD-diagnose. “Het is eerst heel verwarrend, want je hebt jezelf al zo lang dingen verweten.”
Iets wat er altijd al was, maar niet eerder werd gezien. Zo omschrijft Sandra Hobbelink haar kijk op ongediagnosticeerde ADHD. “Vroeger merkte ik dat ik altijd het meisje was dat niet oplette, dat uit het raam keek en heel veel moeite had met informatie verwerken. Tijdens de tennisles stond iedereen bijvoorbeeld in een kring om de leraar, en ik zat ergens in een hoekje zand door mijn racket te gooien. Ik had mijn concentratie gewoon niet onder controle, en ik wist niet wat het was. Op school was dat net zo, want ik kon niet meekomen met het tempo van de andere kinderen.”
Rekenen was een drama, herinnert Sandra zich. Rond 2010, toen ze een jaar of negen was, werd er dyscalculie bij haar geconstateerd; een van de leerstoornissen waarmee ADHD gepaard kan gaan. Het verklaarde voor haar de moeite die ze had met sommen maken. “Ik liep qua verwerkingssnelheid anderhalf jaar achter ten opzichte van andere kinderen. Daardoor werd ik altijd apart genomen in de les. Ook met topografie, bijvoorbeeld. Dan moest ik een dag van tevoren nog al die steden leren, en zat ik thuis te oefenen en te huilen op bed. Want ik kreeg gewoon niks in mijn hoofd, en dat was zo frustrerend.”
...ik weet nu wanneer ik het rustiger aan moet doen, wanneer ik hulp nodig heb of vast dreig te lopen.
Terug naar Enschede
Sandra is een creatieve maker. Als fotograaf maakt ze portretten, bandfoto’s en legt ze de vrijheid van het surfersbestaan vast. Hoewel ze tijdens de bacheloropleiding Creative Business een nieuwe vorm zou ontdekken om zich te uiten in woorden en beelden, was ook het begin van haar leven als hbo’er niet vrij van strubbelingen. Na een afgebroken studie in Utrecht, keerde ze in 2021 terug naar ‘haar stad’ Enschede. Voor de bachelor Creative business dus. Maar in haar eerste half jaar bij Saxion, moest ze gaandeweg toegeven dat het met het studeren niet lukte.
Ze blikt terug op die tijd. “Het was volgens mij zelfs mijn laatste kans, ik weet het niet meer precies. Daarom heb ik vanaf moment één contact gezocht met Karin Stas, mijn mentor, om te vertellen over de dingen die er met mij speelden. Zij was heel behulpzaam en luisterde goed, maar we wisten toen nog niet dat er ADHD in het spel was. Toen ik 23 was, ging ik weer naar haar toe en zei: ik ga me laten testen op ADHD.”
De diagnose
Het werd een positieve diagnose, die Sandra uiteraard moest verwerken, maar die ook nieuwe deuren voor haar opende als student. Er kon met meer coulance met haar en haar leerprestaties worden omgegaan, vertelt ze. Ze kreeg meer tijd, en werd gewezen op de prikkelarme ruimtes waarover Saxion beschikt. Door de vertraging die ze had opgelopen zou haar studiefinanciering eindigen, maar het bleek in haar situatie mogelijk te zijn om toch nog een jaar verlenging aan te vragen.
Het gebeurt door haar ADHD nog steeds wel eens dat ze te laat aan iets begint. Vroeger nam Sandra zichzelf dat heel erg kwalijk; dan dacht ze dat ze niet slim genoeg was. Maar tegenwoordig kan ze steeds beter omgaan met de manier waarop ze informatie en alle prikkels om haar heen verwerkt. “Ja, het gaat goed. Sinds er ADHD geconstateerd is krijg ik medicatie, die heeft me al erg geholpen; het helpt me om te concentreren. En ik weet nu wanneer ik het rustiger aan moet doen, wanneer ik hulp nodig heb of vast dreig te lopen.”
...ineens wist ik: het leven met ADHD, dáár ga ik iets over vertellen. Ik ga het gewoon doen.
Sandra de maker
Ze is een flapuit, zegt Sandra over zichzelf. Het zorgt ervoor dat ze het geen probleem vindt om haar ADHD-diagnose met anderen te delen. Tegelijkertijd vindt ze dat ‘de manier waarop haar brein werkt’ niet op de eerste plaats moet staan. “Het kan per persoon met ADHD verschillen. Ik ben wat trager in mijn informatieverwerking, en iemand anders kan misschien veel sneller afgeleid zijn. Ik vind wel dat je daar openlijk over mag praten. Je hoeft niet de hele ruimte in te nemen, maar je mag wel aangeven: hé, het werkt net iets anders bij mij. Af en toe heb ik wat meer ondersteuning nodig, of wat meer rust en ruimte. Je mag daar echt wel wat over zeggen.”
Wat wél op de eerste plaats mag staan, is de creativiteit die Sandra kenmerkt als mens. Tijdens haar minor zou ze onverwacht veel ruimte krijgen voor die creativiteit; ruimte die ze met beide handen aangreep. “Ik wilde graag iets gaan doen dat echt bij mijn hart lag. Mijn eerste idee was dat het iets moest zijn over mijn familie in Costa Rica, die ik in 2024 leerde kennen. Een documentaire die over hen zou gaan, daar dacht ik toen aan. Maar door de taalbarrière en de kosten, was dat helaas niet mogelijk. Toen dacht ik: oké, nu heb ik mijn focus gelegd op een documentaire. En ineens wist ik: het leven met ADHD, dáár ga ik iets over vertellen. Ik ga het gewoon doen.”
Ik wilde de rauwe beelden gebruiken van momenten die ik in mijn leven heb meegemaakt.
Van idee tot shortlist
Vanaf dat moment ging alles stromen. Ze zat helemaal in het maakproces, vertelt Sandra. “Ik wilde de rauwe beelden gebruiken van momenten die ik in mijn leven heb meegemaakt.” Door haar achtergrond in fotografie en videobewerking, beschikte ze sowieso over genoeg technische kennis.
Toch moest ze ook tijdens haar minor – hoe geïnspireerd ze ook was – weer de juiste manier vinden om met haar ADHD om te gaan. De uitdaging zat ‘m vooral in het uitwerken van een gestructureerd verhaal. Tijdens ons online gesprek staat Sandra op van haar bureaustoel, en loopt verder haar kamer in; haar beeltenis vervaagt. Samen met twee knalroze mappen, loopt ze weer terug en wordt scherper. “Ik moest het eerst allemaal duidelijk op papier krijgen, maar wilde het wel leuk houden voor mezelf. Vandaar deze twee mappen.”
Na het uitschrijven en bewaren van haar levensverhaal in de roze mappen, ontstond er langzamerhand een script. Ook als ze op pad ging nam Sandra toen altijd een klein boekje mee, zodat de ideeën die ze kreeg niet zouden vervliegen. Daarna werd alles wat ze noteerde – in de trein, op school, of thuis – gefilterd tot er een shortlist overbleef; het fundament onder haar eigen documentaire.
In première
Zoals dat gaat in de filmwereld, leef je natuurlijk toe naar de première. Sandra neemt ons mee naar het moment van de waarheid. “Het voelde goed, er kwamen heel veel mensen bij Saxion kijken. Mijn vrienden, mijn familie. Ik wilde even testen of het geluid het deed, maar dat bleek niet het geval te zijn. Ik raakte in paniek, begon heen en weer te rennen… Maar uiteindelijk kwam het toch goed, en gingen we naar een ander lokaal. Ik stond daar vooraan en wilde gaan vertellen, maar toen brak ik in tranen uit…”
Sandra’s docent, Patrick Jonkman, greep in en vroeg of hij mocht vertellen wat ze had gemaakt. “Ja, zei ik, want het was zo’n emotionele ontlading… En ja, toen besefte ik dat het toch best een rocky road was geweest, die maanden ervoor. Alles kwam eruit. Ik speelde de documentaire af en zag de tranen ook bij andere mensen komen. Mijn vader raakte geëmotioneerd, en ik begon ook weer te huilen. Het was echt een domino-effect, zei iemand later, maar het was vooral heel mooi. Er kwamen mensen naar me toe die zeiden: wauw, ik voel me zo herkend… Dat is precies wat ik wilde bereiken.”
Documentaire: Sandra Hobbelink
Fotografie: Jason Buitenhuis
Video Mijn Saxion Moment: Content Creators Team van Creative Business
