Interdisciplinair onderwijs. Je hoort de term misschien wel eens voorbijkomen, maar wat houdt deze vorm van onderwijs in? Wat betekent het om bij Saxion interdisciplinair onderwijs te volgen en waarom bereid je je hiermee extra goed voor op de praktijk, waarin je straks als professional aan het werk gaat? We vragen het aan Arjan Wiltjer. Arjan is als docent/onderzoeker verbonden aan de opleiding Fysiotherapie bij Saxion. Ook is hij sportfysiotherapeut. Arjan: “Bij interdisciplinair onderwijs worden studenten zich bewuster van wat ze al goed kunnen en wat hun waarden zijn, zowel op persoonlijk als professioneel vlak.”
Bij interdisciplinair onderwijs draait het om het verbinden van kennis en perspectieven uit verschillende vakgebieden. Denk aan een project waarin zorg en technologie samenkomen. Of hospitality en duurzaamheid. Het verbinden van vakgebieden wordt steeds belangrijker, omdat de vraagstukken van de toekomst complexer worden. Bijvoorbeeld op het gebied van zorg, klimaat en veiligheid. Bij Saxion leer je interdisciplinair samen te werken doordat je tijdens je studie samen met studenten van andere opleidingen werkt aan echte vragen uit de beroepspraktijk. Het verbreedt de blik op je vakgebied en zorgt ervoor dat je ook straks, in je toekomstige beroep, goed in staat bent om de brug te slaan naar andere disciplines. Kortom: het maakt je wendbaar, creatief en relevant als professional met een hbo-diploma. Bij Saxion is er veel aandacht voor interdisciplinair leren. Samen met een projectteam bedenk je praktische en duurzame oplossingen. Dat doe je in nauwe samenwerking met docenten en (toekomstige) werkgevers.
Smart Solutions Semester en labs
Als we kijken naar de manier waarop studenten aan de opleiding Fysiotherapie interdisciplinair onderwijs volgen, dan gebeurt dat in meerdere modules, legt Arjan Wiltjer uit: “In het derde leerjaar kunnen studenten deelnemen aan het Smart Solutions Semester. Ook is onze opleiding verbonden aan vier labs. Momenteel zijn de labs geen verplicht onderdeel van de studie. Als student kun je je hiervoor inschrijven. Of je komt er terecht via de minor Technologie in Beweging & Sport.” Tijdens het Smart Solutions Semester buig je je gedurende een half jaar met een projectgroep (met studenten van verschillende opleidingen) over een praktijkvraagstuk. Ieder brengt vanuit z’n eigen opleiding specifieke kennis mee. Samen ontrafel je een vraagstuk, verbreed je je blik en bedenk je een oplossing waarbij je over de grens van je eigen vakgebied heen kijkt.
Bij Saxion is er veel aandacht voor interdisciplinair leren. Samen met een projectteam bedenk je praktische en duurzame oplossingen. Dat doe je in nauwe samenwerking met docenten en (toekomstige) werkgevers.
Wearable voor wielrenners
“Afgelopen semester heb ik als tutor verkend waar de kansen voor studenten Fysiotherapie in het Smart Solutions Semester liggen,” vertelt Arjan. “Eén van de projecten was Wearm.ai. Dit is een wearable voor op de schoen, die het beweegpatroon van de sporter analyseert, met behulp van een camera. In het eerste semester onderzochten studenten of er bij wielrenners een markt is voor dit product. Studenten Fysiotherapie kunnen onderzoek doen naar de koppeling van de gemeten gegevens en de verwerking met een AI-systeem. Ook houden ze zich bezig met de validering van het systeem en hoe de meetgegevens bij kunnen dragen aan verschillende doelen: het voorspellen van blessures of het verbeteren van de prestatie. Allemaal op basis van wetenschappelijk onderzoek.” Als student kun je een half jaar, met veel vrijheid aan de slag. En echt bijdragen aan bestaand probleem of vraagstuk, aldus Arjan. Op de achtergrond is begeleiding en sturing aanwezig.
Social media-gebruik
Bij een ander Smart Solutions-project onderzochten studenten hoe ze de gevaren van smartphone- en social media-gebruik onder de aandacht konden brengen, vertelt Arjan. Bewustwording en (hopelijk) gedragsverandering waren het doel. Dat zo’n project een heel proces is, bleek uit het traject dat de studenten aflegden: “Bij de eerste pitch was er wrijving, omdat de groep het doel zelf nog niet concreet kon verwoorden. Maar de eindpresentatie was geweldig. De studenten konden juist toen wél heel goed uitleggen en onderbouwen wat ze hadden gedaan, hoe ze tot een spel waren gekomen en waar ze dat voor gaan gebruiken. Het spel zag er mooi uit. Het is door verschillende groepen gespeeld en werd enthousiast ontvangen. Hopelijk is het snel te vinden in de openbare ruimtes van de school. Ik vond dat alle studenten persoonlijk en professioneel gegroeid zijn, tijdens dit semester.”
Studenten Fysiotherapie kunnen onderzoek doen naar de koppeling van de gemeten gegevens en de verwerking met AI-systeem. Ook houden ze zich bezig met de validering van het systeem en hoe de meetgegevens bij kunnen dragen aan verschillende doelen: het voorspellen van blessures of het verbeteren van de prestatie.
Praktijklabs
Naast het Smart Solutions Semester biedt Saxion een aantal praktijklabs aan. Ook daar verbindt interdisciplinair onderwijs studenten vanuit verschillende opleidingen met maatschappelijke vraagstukken. Denk bijvoorbeeld aan het StadsLAB. Daarin werken studenten samen vanuit de opleidingen Bestuurskunde/Overheidsmanagement, Stedenbouwkundig Ontwerpen, Klimaat en Management en tenslotte Ruimtelijke Ordening en Planologie. Deze labs bieden een omgeving waar studenten, docenten en externe partners samenwerken aan actuele uitdagingen, productontwikkeling en innovatie. Bijvoorbeeld als het gaat om het ontwikkelen van klimaatadaptieve stadswijken of jongerenvoorzieningen in kleine dorpen. Zo werkte Klimaat en Management-student Lena aan een project om de Utrechtse wijk Ondiep te vergroenen. "Ik vond het altijd leuk om te zien dat iedereen met verschillende ideeën komt, waar je zelf soms nog niet aan zou denken,” blikt ze terug.
Arjan Wiltjer: "Omdat studenten samenwerken, vanuit verschillende perspectieven en opinies, leren ze verbanden te leggen. En hoe ze elkaar kunnen versterken."
Verschillende perspectieven
Terug naar docent Arjan Wiltjer. Waarom vindt hij interdisciplinair onderwijs belangrijk, kijkend naar de huidige en toekomstige generatie hbo-studenten en de beroepspraktijk waarin zij terecht gaan komen? “Studenten leren toe te passen wat ze zelf hebben geleerd in hun opleiding. Maar juist de onderwerpsgebieden die wél van belang zijn, maar minder binnen het domein van hun opleiding liggen, komen hier aan het licht. Omdat studenten samenwerken, vanuit verschillende perspectieven en opinies, leren ze verbanden te leggen. En hoe ze elkaar kunnen versterken. Ze worden zich bovendien bewuster van wat ze al goed kunnen en van wat hun waarden zijn, zowel op persoonlijk als professioneel vlak.”
Bredere kijk
Als het gaat om zijn eigen vakgebied ziet Arjan duidelijk kansen voor studenten die in aanraking zijn gekomen met interdisciplinair onderwijs. Zo moeten Fysiotherapiestudenten, meer dan ooit, leren ondernemen, kansen en mogelijkheden zien in het werkveld. Door innovatief te zijn, kunnen ze zich onderscheiden. “De Fysiotherapeut van de toekomst is zelfstandiger en minder afhankelijk van zorgverzekeraars,” aldus Arjan. Ook ziet hij een verschuiving in de benadering van cliënten: “Eerder waren de skills van een fysiotherapeut vooral biomedisch van aard. Nu gaat het om de beoordeling van de totale mens, in het bio-psycho-sociale domein. Studenten leren om te onderzoeken waar de grootste verbetermogelijkheden liggen en hoe ze die met hun behandeling kunnen aanreiken. Kortom: met welke interventie behalen ze bij hun cliënt het grootste rendement?” Interdisciplinair onderwijs draagt dus bij aan een bredere kijk of het eigen vakgebied. Iets waar je als student tijdens je studie bij Saxion volop mee kunt oefenen.
In een snel veranderende wereld leidt het Smart Solutions Semester studenten op die vanuit een breed perspectief bijdragen aan oplossingen van complexe vraagstukken uit de beroepspraktijk, met een innovatief en duurzaam karakter. Het semester biedt kansen om studenten, docenten, onderzoekers, professionals uit de beroepspraktijk en andere betrokkenen interdisciplinair te verbinden rond relevante thema’s om de impact voor de regio te vergroten en gezamenlijk te leren en kennis op te bouwen.
Fotografie Arjan: Thomas Busschers - Dienst Marketing Communicatie
