Het is winter. En hoe! Door sneeuw en ijs kleurt de wereld wit. Ook ons Klimaatplein, voor het hoofdgebouw van Saxion in Enschede, heeft de afgelopen weken regelmatig onder een laag sneeuw gelegen. Wat zijn de effecten van sneeuwval op het plein en de metingen die daar uitgevoerd worden? We vragen het Kristoff Derveaux, die als hoofddocent Civiele Techniek en onderzoeker bij het Lectoraat Sustainable Areas & Soil Transitions intensief betrokken is bij het Klimaatplein.
Kristoff, sinds enkele jaren hebben we weer een winter met sneeuwval. Is er iets te zeggen over het korte- of langetermijneffect van sneeuw op het Klimaatplein? Bijvoorbeeld als het gaat om het hergebruik van water. Of zijn er andere effecten te benoemen?
“Het effect van sneeuw op het plein is eigenlijk gelijkwaardig aan dat van regen. Sneeuw is namelijk hemelwater in bevroren toestand. De effecten zijn dus uiteindelijk dat we het grondwater aanvullen en herstellen naar zijn natuurlijke toestand, zonder dat er verharding was. Uiteraard moet het water wel in de grond kunnen infiltreren en dat gaat bij sneeuw niet onmiddellijk. De infiltratie in de bodem start pas nadat de sneeuw en de ondergrond zijn ontdooid en dus overgaan naar een water fase. Bij de sneeuwval van begin januari 2026 en de daaropvolgende dooiperiode zag je dus ook water in de raingardens staan. Dit was de ontdooide sneeuw, afkomstig van de omliggende daken, en de sneeuw die rechtstreeks in de raingarden gevallen was."
Screenshot van het temperatuurverloop bij één van de sensoren, in de eerste weken van januari. Daar zie je tot en met 11 januari 2026 een koude periode, waarin sprake van sneeuwval was. Daarna volgde een periode van dooi.
Op het Klimaatplein wordt veel data verzameld. Heeft sneeuwval een duidelijke invloed op de verschillende soorten data die jullie verzamelen en analyseren?
“We zien geen onmiddellijk verschil in wat we meten. Onze metingen zijn gericht op wind, vochtigheid en temperatuur, en zonne-uren.”
Kristoff Derveaux bij de mast met sensoren op het Klimaatplein: "Door klimaatverandering gaat het heviger regenen. En sneeuw is een vorm van neerslag. Dus als het gaat sneeuwen, dan zal dat meer worden."
Waarom wordt er niet gestrooid op een deel van het Klimaatplein?
“Tijdens de ijs- en sneeuwperiodes wordt er niet gestrooid op het bruggetje en de vlonder boven de raingarden. Dit is bewust. Strooien doen we met zout, waardoor het water ontdooit en het zout rechtstreeks in de raingarden komt. Dit zout is slecht voor de planten. Planten hebben zoet water nodig. Uiteindelijk trekt dit zout ook in de bodem. Dit zorgt voor bodemvervuiling, maakt het bodemleven stuk en het grondwater zout. Allemaal redenen waarom we de vlonder en het bruggetje tijdelijk niet toegankelijk maken, in periodes waarin ze glad kunnen zijn.”
Het klimaat verandert. Niet alleen worden de zomers warmer; we kunnen ook koudere winters verwachten. Heeft een eventuele toename van sneeuwval op het Klimaatplein een gunstig effect op de hitte/droogte-stress in de zomer? Of is zo'n verband nog lastig aan te tonen?
“Zo’n verband is niet aan te tonen. Wat we wel zien is, dat de sneeuwval vaker heviger zal zijn. Dit is eigenlijk parallel aan de regenval. Door klimaatverandering gaat het heviger regenen. En sneeuw is een vorm van neerslag. Dus als het gaat sneeuwen, dan zal dat meer worden. Gunstig is dat die sneeuw uiteindelijk toch het grondwater gaat aanvullen. Dat heeft wel een positief effect in de zomer. Het zorgt ervoor dat de planten meer water tot hun beschikking hebben. Door de verdamping, via de bladeren, kunnen ze daardoor beter zorgen voor een verkoelend effect.”
Wat is het Saxion Klimaatplein?
Het plein van onze hoofdlocatie Ko Wierenga heeft een grote transformatie ondergaan. Waar het plein voorheen bestond uit 3600m2 verharde stenen, is dit nu nog slechts 2000m2. Het aantal bomen is toegenomen en het aantal zitplaatsen is gestegen. De schaduw en het groen zorgen voor een verkoelend effect op het plein bij warm weer. Deze veranderingen dragen bij aan een hogere leefbaarheid en biodiversiteit op het klimaatplein: Een aangenamere verblijfplaats voor onze studenten en medewerkers. Wat is er verbeterd? Lees meer
Fotografie header: Frank Klimstra
Fotografie Kristoff: Thomas Busschers
Dienst Marketing Communicatie
