Stone washed jeans, maar dan zonder stone washing

Het winnen van haar Saxion Talent Award viel samen met de Opening van het Hogeschooljaar 2026-2027. Tijd om haar winst na afloop te vieren had Amy niet. Direct na de prijsuitreiking moest de in Ierland geboren onderzoeker namelijk door naar haar intake voor Nederlandse taallessen. Het zegt iets over haar gedrevenheid, die ze zeker ook heeft als het gaat over textiel.

De fascinatie voor dat materiaal moet ergens in haar jeugd zijn ontstaan. Ze groeide op in een creatieve omgeving, met een architect als vader en een echte maker als moeder. “Op de middelbare school wist ik al dat ik aan een creatieve carrière wilde beginnen. Ik startte op de kunstacademie. Later werd ik verliefd op textiel; vanaf dat moment zat ik altijd achter een weefgetouw.”

Innovatieve textielontwikkeling

In Nederland vond Amy de mogelijkheid om haar kennis van textiel te verdiepen. Bij Saxion doorliep ze in 2023 de master Innovative Textile Development. Haar ogen werden tijdens die opleiding echt geopend, vertelt ze, vooral als het gaat over de veelzijdigheid van textiel. Ze leerde van alles over uiteenlopende toepassingsgebieden – van de zorg tot de ruimtevaart – en over uitdagingen op het gebied van duurzaamheid.

Het zijn uitdagingen waarvoor ze volop aandacht heeft in haar masterscriptie, die zich richt op de productie van denim; een proces dat ze stap voor stap onder de loep nam. Waar gaat het allereerst om bij ‘geavanceerd, meerlaags weven’? Amy: “Wat heel fijn is aan weven, is dat je het in meerdere lagen kunt doen. Technisch gezien heb je dan nog steeds een platte stof, maar de lagen die je maakt kun je op een later moment weer ‘openen’, waardoor je een bepaalde kledingvorm en patronen kunt creëren. Het is vergelijkbaar met seamless knitting, maar dan vertaald naar het weefgetouw.”

Met ‘geavanceerd, meerlaags weven’ kan het aantal stappen dat nodig is voor de productie van denim kleding worden verminderd. In plaats van stof te moeten weven, knippen, naaien en pas gaandeweg tot een kledingstuk te verwerken, kan er dankzij deze techniek al vooraf rekening worden gehouden met een specifiek ontwerp. Het gewenste kledingstuk kan op basis van een patroon worden vormgegeven. “Dat patroon wordt vervolgens op stofniveau geïntegreerd. Wat er van het weefgetouw komt, is al voor 80 tot 90% klaar. Je kunt ook zero waste-strategieën integreren, zodat je minder productieafval hebt.”

Nabehandeling

Iets wat juist voor extra afval zorgt tijdens de productie van denim kleding, is de nabehandeling die vaak aan het proces wordt toegevoegd. Nabehandeling vraagt grote hoeveelheden energie en water, en zorgt zo ook in bredere zin voor negatieve milieu-impact. Denk bijvoorbeeld aan stone washed jeans: mooi misschien, maar ook een look waar chemicaliën voor nodig zijn. “Het beschadigt de vezels, heeft een enorme impact op het milieu en verlaagt ook nog eens de kwaliteit van het kledingstuk. Er zijn veel van dit soort technieken die het weefsel eigenlijk vernietigen. Het zijn technieken die gevaarlijk kunnen zijn voor de mensen die ermee werken, zeker als de veiligheidsmaatregelen niet correct worden opgevolgd.”

Daarom keek Amy in haar onderzoek ook hoe de stap van ‘chemische nabehandeling’ overbodig gemaakt kon worden. Ze zocht een manier om iets als stone washing al te integreren in de weef-fase. “Met een Jacquard-weefgetouw zijn de ontwerpmogelijkheden enorm. Door te ‘spelen’ met de weefstructuren en de verschillende blauwtinten van gerecyclede, post-consumer denimgaren, kun je de esthetiek van iets als stone washing nabootsen. Ik heb voor mijn scriptie de bestaande kleuren van afvaldenim gebruikt. Dan hoef je dus niet te verven, nabehandeling is ook niet nodig, en je vermindert het knippen en het naaien. Zo kun je alles laten doen door slechts één machine.”

Lichter weven, vergelijkbare kwaliteit

Doorgaans worden de draden die tijdens het weven van denim over de lengte lopen – beter bekend als ‘kettingdraden’ – vooraf al vaak met indigo geverfd. Amy deed het anders. Ze ging uit van een ongeverfde, katoenen kettingdraad, en voegde daarna de gerecyclede, post-consumer denim toe als ‘inslag’: de draad die bij het weven loodrecht door de lengtedraden wordt geslagen. Zo werd de gewenste denimkleur toegevoegd zonder te verven, en kregen gerecyclede vezels tegelijkertijd een nieuw leven. Bovendien kon Amy het percentage gerecycled materiaal daarbij zonder kwaliteitsverlies verhogen.

Allemaal duurzame resultaten, die terechtkwamen in haar prijswinnende scriptie. “Ik heb drie denimsoorten ontvangen van drie verschillende fabrikanten in Turkije. Daarmee heb ik veel kwaliteitstests gedaan in het lab van Saxion. Ook de denim die ik zelf maakte heb ik daar getest. Het stofgewicht van mijn eigen denim was kleiner, met een hoger percentage gerecycled materiaal, maar de kwaliteit kwam nog steeds overeen met wat ik toegestuurd had gekregen; ondanks dat het denim van die bedrijven dus zwaarder was. Dat kan weer helpen bij het tegengaan van de afvalcrisis in de textielindustrie.”

Tastbaar resultaat, enthousiaste reacties

Het ging Amy in haar scriptie vooral om het productieproces; niet direct om de creatie van de allermooiste denim kleiding. Toch heeft ze tijdens haar onderzoek een aantal broeken gemaakt, als proof of concept. Voor het weven met verschillende effecten mocht ze gebruik maken van de technologie en de expertise van Enschede Textielstad en EE Labels. Het zorgde voor concrete, tastbare resultaten.

Hoe was dat, het vasthouden van je ‘eigen’ materiaal? “Ik vond het echt mooi om alles tot leven te zien komen… maar ik ben zelf ook mijn strengste criticus. Daardoor bleef ik telkens verbeteren; ook nu is er zeker nog veel werk te doen. Maar ik heb de materialen al wel laten zien tijdens Kingpins Amsterdam, een grote denimbeurs. Daar kreeg ik zeer positieve feedback van de industrie en denimexperts. Dat was een belangrijk moment voor mij persoonlijk, omdat ik denk dat de industrie nog steeds vrij traditioneel is. Ik vind het heel hoopvol dat er dan toch enthousiasme bestaat voor een andere manier van denimproductie.”

De volgende stappen

Amy zorgt voor inspirerende vergezichten. Mogelijk kunnen de productiemethoden uit haar scriptie de oprichting van kleinschalige, lokale denimbedrijven een stap dichterbij brengen; zelfs in Nederland, waar de kosten voor arbeid relatief gezien hoog zijn. Zelf blijft Amy voorlopig zeker nog betrokken bij de vervolgstappen die voortvloeien uit haar scriptie. Heel recent diende ze samen met collega’s bijvoorbeeld een RAAK-mkb-voorstel in, getiteld Dutch Circular Denim. “Daarmee willen we verschillende mkb-bedrijven in Nederland met elkaar verbinden, om de technische en economische haalbaarheid van deze ontwerpoplossing te testen.”

Schuilt er naast een onderzoeker ook een ondernemer in Amy? “Ja, ondernemerschap heeft me altijd geïnteresseerd. Ik had mijn eigen design-studio voor textiel in Ierland, voordat ik hiernaartoe verhuisde. Op dit moment probeer ik weer zoiets op gang te brengen, hier in Nederland. Misschien is het denimproject iets wat kan uitgroeien tot een bedrijf. Ik weet natuurlijk nog niet precies hoe alles zal gaan, maar ja, dat ondernemerschap vind ik zeker leuk.”

Foto header: Jason Buitenhuis