Hortus Saxionis laat je niet om de tuin leiden
Het lectoraat Sustainable Areas and Soil Transitions (SAST) heeft op verzoek van het Sustainable Saxion Team en de Facilitaire Serviceorganisatie invulling gegeven aan een onderzoek om tot een meer klimaatadaptieve en biodiverse buitenruimte te komen, rondom Saxion-locaties in Enschede, Deventer en Apeldoorn.
Onder de naam ‘Hortus Saxionis’ zijn de collega’s met twee studententeams aan de slag gegaan: één team richtte zich op Deventer en Apeldoorn en één team had de focus op de buitenruimte rondom Ko Wierenga in Enschede. Studenten Lux Ennema, Luka Oude Nijeweme, Casper Filart en Ruben Harberink leverden een eindrapport op dat, vanuit de ontwerpprincipes uit ‘Op bodembasis’ van Bosch & Slabbers, een maatregelenpakket voorstelde om in Enschede o.a. water beter te laten infiltreren en vast te houden, de bodem -met nu nog een hoge Ph waarde- te verbeteren en een robuuste klimaatbestendige groenstructuur aan te brengen (zie Figuur 1). Hierbij werd de discussie om de parkeervoorziening voor auto’s anders in te richten, niet uit de weg gegaan (zie Figuur 2).
Studenten Carlos van Harn, Celia de Vries, Sophie Lustig, Loes Hutten en Lindsey Zwarthof leverden, naast een verantwoordingsdossier voor Deventer en Apeldoorn, ook een inspiratiegids op. Ondanks dat er weinig mag en kan worden veranderd aan de buitenruimte in Apeldoorn, kwamen ook voor deze locatie meerdere voorstellen en ontwerpen naar voren, o.a. een fietsenstalling met sedumdak, de toepassing van schaduwdoek, verrijdbare plantenbakken, een gemengde haag en een kleine bloemenweide in plaats van het gazon.
In Deventer was de ruimte aanzienlijk groter (zie Figuur 3), maar spelen een lage Ph waarde en diepe grondwaterstand ons wel parten. Het is daar ook wenselijk om tot een samenhangende boom-, struik-, kruidlaag te komen met gemengde hagen. Watertonnen en een bloemenweide lijken eveneens goed inpasbaar en wenselijk. Tot slot kunnen ook hier educatieve functies buiten een plek krijgen, net als in Enschede is geopperd.
Met in totaal dus drie inspirerende documenten van de studenten, zijn Wilko van Zijverden, Robert Wienk en Bram Entrop van het lectoraat SAST aan de slag gegaan. Het eindresultaat is de rapportage 'Hortus Saxionis; een GROEN plan voor de buitenruimten van Saxion', waarin ook de visie en uitgangspunten van het Sustainable Saxion Team, de lagenbenadering als onderzoeksmethode, historische achtergronden en een prioriterings- en faseringsvoorstel naar voren komen.
De uitkomsten van het project zijn als suggesties op 21 september 2026 gepresenteerd aan de opdrachtgevers en de brondocumenten kunnen worden ingezien. Het project vormt hiermee een eerste aanzet voor de vergroening van de buitenruimtes rondom Saxion. De volgende stap is om, samen met een ervaren ecologisch adviseur en het groenbedrijf van Saxion, plannen uit te werken. De Facilitaire serviceorganisatie gaat bekijken hoe en wanneer de suggesties qua vergroening kunnen worden meegenomen als onderdeel van de locatiestrategie. Dit om te zorgen dat de planning goed aansluit op de toekomstige renovaties van de Saxion-gebouwen. Dan wordt ook duidelijk in welke mate de suggesties meegenomen gaan worden en wanneer de plannen worden gerealiseerd om tot klimaatadaptieve en biodiverse buitenruimtes rondom Saxion te komen.