De kracht van TINT: hoe technologie de arbeidsmarkt inclusiever maakt

Eerst maar eens de afkorting: TINT staat voor Technohub Inclusieve Technologie. En in die benaming ligt precies besloten waar deze leercommunity in Apeldoorn zich mee bezighoudt. Want sinds 2019 werkt Saxion met partners uit de regio Stedendriehoek samen om te onderzoeken hoe technologie een positieve rol kan spelen om veel meer mensen een baan te bieden die past bij de mogelijkheden die zij hebben. Zomaar ergens solliciteren en aan de slag gaan, is niet voor iedereen vanzelfsprekend, legt Lysanne Scheijbeler uit: “Stel je voor dat je neurodivergent bent en elke keer op een voor jou onbekende plek terechtkomt, waar je onvoldoende veiligheid en rust ervaart om je werk te doen. Dan zegt dat niets over de rest van je capaciteiten. Net als het hebben van een taalbarrière, omdat je je thuisland moest verlaten. Zoiets hoeft het krijgen van een baan hier in de regio echt niet in de weg te staan.”

Oekraïens en Arabisch

Het zijn maar twee voorbeelden van situaties waarbij participatie op de arbeidsmarkt goed mogelijk is omdat technologie, met uiteraard ook goede begeleiding, de brug kan slaan tussen vraag en aanbod. Hoe? Bijvoorbeeld door iemand met autisme eerst een training te laten volgen met een VR-bril. “Zo is het al mogelijk om virtueel eens over de drempel te stappen van een bakkerij of een grote fabriekshal. Hoe ziet zo’n nieuwe werkomgeving eruit, wat ervaar je aan geluiden? Zo’n virtuele stap maakt de drempel voor mensen uit deze doelgroep lager en de slagingskans van zo’n nieuwe baan groter. Dat doet een boel met je zelfvertrouwen en eigenwaarde,” legt Lysanne uit. “In het andere geval, als het om een taalbarrière gaat, dan maakt een klein vertaalapparaatje in je achterzak het voor jou mogelijk om bijvoorbeeld bij een groothandel aan de slag te gaan. Ook als je uit Oekraïne komt en zij aan zij met een collega werkt die alleen Arabisch spreekt. Binnen enkele seconden kun je elkaar verstaan en toch goed samenwerken.”

Steuntje in de rug

Het klinkt allemaal logisch en vanzelfsprekend. Maar het is geen kwestie van ‘in je vingers knippen’ en potentiële medewerkers, werkgevers, werk-leerbedrijven bij elkaar zetten, wat technologische hulpmiddelen regelen en aan de slag gaan. Daar is wel wat meer voor nodig. “Vanuit Saxion hebben we destijds bij werkleerbedrijf Lucrato in Apeldoorn een learning community opgestart. Daar wilden we de verbinding maken tussen het werkveld, opdrachten en verschillende groepen studenten. In een aparte ruimte konden we al beschikken over een cobot, exoskeletten en een operator support systeem.” Met dat systeem, waarbij een beamer werkinstructies op een tafel of werkbank projecteert krijgen mensen technische ondersteuning bij het uitvoeren van werkhandelingen. Bijvoorbeeld bij iets dat geassembleerd moet worden. “Hierdoor kunnen medewerkers met geheugenproblematiek toch elke keer dat steuntje in de rug krijgen.”

Minder eentonig werk

Nieuwe technologische hulpmiddelen zorgen ervoor dat bijvoorbeeld het werk in de werkleerbedrijven, vroeger aangeduid als sociale werkplaatsen, interessanter wordt. Minder eentonig en repetitief. “Het beeld bij deze werkplaatsen is dat mensen alleen maar washandjes tellen of dozen vouwen. Daarin zat weinig groeipotentieel, juist ook voor jongere doelgroepen die binnenkomen via het speciaal onderwijs. Maar inmiddels kan er zoveel meer. Zo werken we in Apeldoorn samen met BproCare, een bedrijf dat gespecialiseerd is in zorgtechnologie. In het werkleerbedrijf kunnen medewerkers voor BproCare aan de slag met het maken van slimme bedbodems voor de zorg. Een hulpmiddel dat detecteert wanneer iemand al een half uur uit bed is. Met zo’n operator support system, een slimme instructietafel, kan het werk hier zo goed als foutloos worden uitgevoerd. Medewerkers leren ook veel meer laagtechnische vaardigheden aan. Denk bijvoorbeeld aan het solderen van onderdelen. Met een instructievideo leggen we dat eerst uit op de projectietafel. Daarna gaat iemand aan de slag. Een ingebouwde kwaliteitscontrole zorgt ervoor dat een medewerker pas verder kan met de volgende stap, als het voortraject goed doorlopen is.”

Toegepaste Psychologie-stage

Remy van den Braken is vierdejaars student Toegepaste Psychologie. Momenteel loopt hij stage bij TINT en houdt hij zich bezig Digitale Werkinstructies (Diwi). “Mijn rol is om Diwi optimaal in te zetten op de verschillende werkplaatsen van Lucrato,” vertelt Remy. “Dit gebeurt met tablets die, per stap, video’s laten zien. Bovendien is er de optie om instructies in je eigen taal weer te geven. Of om een stapje terug te gaan. We merken dat het voordelen oplevert. Zo kunnen medewerkers die ondersteuning nodig hebben zich blijven ontwikkelen. Want nu kunnen ze ook taken uitvoeren die ze voorheen te ingewikkeld vonden.”

Internationaal samenwerken

Tijdens zijn stage werkt Remy ook samen met studenten van andere opleidingen, vertelt hij: “Naast de Saxion-studenten is er een Indonesische student die vanuit de Hogeschool Arnhem Nijmegen bij TINT betrokken is. Hij werkt aan de technische kant van de cobot. Dat gaat weer over een andere vorm van inclusieve technologie. Deze student doet Embedded System Engineering en spreekt Engels. Het zorgt voor leuke gesprekken, ook over onze culturen.” Remy noemt het een zeer aangename ervaring om voor TINT te werken. Hij vindt het bedrijf erg benaderbaar: “Als je ergens mee zit, is er altijd oog voor elkaar.” Ook vindt hij het leerzaam om de slag van theorie naar praktijk te maken. “Bij Diwi zie ik hoe werknemers het gebruik ervaren en hoe we hun eventuele weerstand kunnen wegnemen. Zo kom je er achter welke technologie daadwerkelijk aanslaat en waarom.”

AI-app voor de schoonmaakbranche

Eén van de andere hulpmiddelen die geïmplementeerd werd: een meertalige app voor mensen die bij regionaal schoonmaakbedrijf Dros werken. Doordat rayonleiders enorm druk zijn, is er niet op elke locatie nog een collega op de vloer. Iemand bij wie je terecht kunt met je vragen. Daarom investeerde Dros in een ondersteunings-app, op basis van AI, die inhoudelijk werd gevuld met leermodules door studenten. “In zo’n app kunnen medewerkers over heel veel onderwerpen het antwoord op hun vraag vinden. Bijvoorbeeld: hoeveel schoonmaakmiddel moet ik in verhouding tot het water gebruiken om dit onderdeel volgens de regels goed schoon te kunnen maken?” Ook werd een spel-leer-element aan de app toegevoegd, waarmee je punten kunt verdienen als je oefeningen goed doorloopt. Het zijn volgens Lysanne allemaal manieren om technologie op een laagdrempelige manier in te zetten om arbeidsparticipatie en inclusie te bevorderen.

Duurzaam commitment

Dit najaar won TINT de Pro-motor Impactprijs. Het is landelijke erkenning voor wat de afgelopen jaren in de regio bereikt is. “Hans Visser is één van onze partners vanuit Aventus. Hij spoorde me aan om TINT aan te melden voor de verkiezing. Ik twijfelde. Je blijft altijd kritisch op jezelf, dus ik dacht: zijn we al zover, zijn we hier al klaar voor? Maar Hans maakte er zelf werk van. Ik had oprecht niet verwacht dat we de prijs ook echt zouden winnen.” Lysanne is extreem trots op de landelijke erkenning, vertelt ze. De komende vier jaar kan TINT verder, mede door financiële ondersteuning vanuit de RegioDeal en andere subsidies. Voor de toekomst wordt verder gebouwd aan duurzame allianties, bijvoorbeeld met de branchevereniging van metaal- en elektrobedrijven: “Ook zij zien de waarde van het investeren in deze samenwerking, om de enorme tekorten in het werkveld te helpen oplossen. We gaan voor zoveel mogelijk duurzaam commitment met branches en bedrijven, want samen kunnen we in de toekomst zoveel bereiken. Het is een win-win-situatie voor alle partijen. En op de eerste plaats voor mensen die voor het eerst, of opnieuw, op een passende manier deel kunnen nemen aan het arbeidsproces.”

Werkgeluk

Bevlogen woorden van een geïnspireerde hubmanager. Want al sinds haar eerste (bij)banen werkte Lysanne samen met mensen die zelf een participatiebarrière ervaren, vertelt ze. “Ik heb de diversiteit van zo’n groep collega’s altijd fantastisch gevonden. Misschien ook wel omdat ik mezelf een mensenmens vind. Daarom drijft dit onderwerp me echt. Ik vind het belangrijk dat iedereen werkgeluk kan ervaren. Iedereen verdient het ook om een bijdrage aan de maatschappij te kunnen leveren. We zien allemaal dat die maatschappij verhardt. Maar als ik juist op een sociale plek als een werk-leerbedrijf ben, ervaar ik dat iedereen hier welkom is en zijn eigen rol kan vervullen, een bijdrage mag leveren. Ja, om daar aan mee te helpen….daar kom ik elke dag m’n bed voor uit.”