Weerbare Democratie
Het lectoraat Weerbare Democratie onderzoekt hoe de samenleving kan komen tot een meer gedragen aanpak van complexe crises en desinformatie. Het lectoraat ontwikkelt kennis, praktische instrumenten, advies en onderwijs, die bevorderen dat overheid, maatschappelijke organisaties, inwoners en bedrijven samenwerken. Doel is versterking van het gezamenlijk probleemoplossend vermogen en realisatie van innovaties die de democratie veerkrachtiger maken.
Onze expertises
Praktijkgericht onderzoek
Door samen met praktijkpartners te onderzoeken welke problemen en crises zij ervaren, en samen met hen oplossingen te ontwikkelen, dragen we bij aan vergroting van maatschappelijk vertrouwen in de democratie.
Multidisciplinair
Wij combineren sociaal wetenschappelijke, juridische, bestuurlijke en moreel filosofische expertise in onze aanpak van vraagstukken. Dit helpt om problemen en crises vanuit verschillende invalshoeken te onderzoeken en te zorgen dat de uitkomsten goed worden doordacht, uitgeprobeerd en verbeterd.
Participatief
Wij streven naar een participatief innovatieproces dat democratische waarden en wetten respecteert. Het gaat om het realiseren van sociale en bestuurlijke innovaties, die probleemoplossend vermogen versterken. Hier hoort ook een kritische reflectie bij op technologie. Technologie speelt een rol als ondersteuner van sociale innovaties, of als potentiële ondermijner daarvan.
Onze focus
Democratie is geen statisch concept maar behelst een samenlevingsvorm waarin op basis van gedeelde spelregels en publieke waarden overheid, bedrijven, maatschappelijk middenveld en burger samen deze samenleving vormgeven. Een democratie wordt gekenmerkt door onder andere een grote rol voor de volksvertegenwoordiging, eerlijke verkiezingen, scheiding der machten, respect voor grondrechten, actief maatschappelijk middenveld, vrije media en een overheid die haar burgers vrij laat en tegelijkertijd beschermt.
Dialoog en polarisatie
De laatste jaren verscherpen tegenstellingen tussen groepen in de samenleving. Er is minder ruimte voor nuance en dat kan leiden tot spanningen en conflicten tussen groepen. Dit maakt het moeilijker om met elkaar in gesprek te gaan en een gedragen aanpak van problemen en crises te realiseren. We onderzoeken hoe we een dialoog op een constructieve manier kunnen voeren en of er in een democratie grenzen (moeten) zijn aan polarisatie.
Bestuurlijke vernieuwing
Het hebben van betrouwbare overheidsinstellingen op landelijk, regionaal en lokaal niveau vergt betrouwbaar juridisch management en een sterk moreel klimaat in overheidsorganisaties. Zo voorkomen we belangenverstrengeling, vriendjespolitiek en corruptie. Daarnaast moet de overheid tot een aanpak van crises komen, waarin mensen vertrouwen hebben. Wij onderzoeken welke bestuurlijke innovaties nodig zijn, om te zorgen dat overheid en samenleving beter samenwerken aan oplossingen voor de huidige problemen en crises.
Democratische technologie
We bestuderen de invloed van technologie op de democratie en rechtstaat. Bijvoorbeeld op de betrouwbaarheid, effectiviteit en toegankelijkheid van overheidsdiensten, en de mate waarin mensen ‘grip’ hebben op hun data. Ook bestuderen we welke technologie een betere samenwerking tussen partijen tot stand brengt rond problemen en crises. Een veerkrachtige democratie vergt inspanning van de hele samenleving (we gaan uit van een Whole of Society benadering bij crises), en technologie kan dat bevorderen, of juist belemmeren.
Nieuws van het lectoraat
“Het onderzoek door het lectoraat heeft waardevolle inzichten en aanbevelingen opgeleverd. Hiermee kunnen we binnen de gemeente Enschede concrete stappen zetten in onze aanpak van zorgfraude."
Hoe kunnen we samenwerken?
Er zijn verschillende manieren waarop het lectoraat Weerbare Democratie samenwerkt: via gezamenlijke kennisontwikkeling op basis van subsidies, door middel van opdrachtonderzoek, door het uitvoeren van toegepast wetenschappelijk onderzoek en via het delen van bestaande kennis in lezingen, workshops en maatwerktrajecten.
Op basis van vraagarticulatie werken wij met verschillende beroepsgroepen aan de ontwikkeling van nieuwe kennis en de aanscherping van bestaande kennis. Hiervoor vragen wij regelmatig met consortia subsidies aan bij verschillende subsidieverstrekkers.
Op basis van vraagstukken uit de praktijk krijgen wij van organisaties uit het werkveld regelmatig de opdracht onderzoek te doen. Hierbij wordt samen met de opdrachtgever een onderzoeksplan opgesteld, waarmee de kennisbehoefte wordt gerealiseerd.
In samenwerking met onderzoekers van andere hogescholen en universiteiten, zowel nationaal als internationaal, verrichten wij wetenschappelijk onderzoek. Hierover publiceren wij peer-reviewed artikelen in zowel praktijk- als wetenschappelijke tijdschriften.
Regelmatig ontvangen wij het verzoek om lezingen, workshops, gastcolleges of presentaties te verzorgen. Hiermee dragen wij bij aan het overdragen van de door ons ontwikkelende kennis aan betrokken professionals en studenten.
Neem contact op
Ons lectoraat zet zich in voor een weerbare democratie door de veerkracht van de samenleving en de burgers te vergroten. Daarvoor werken wij met veel partners samen en staan altijd open voor nieuwe contacten en nieuwe project-ideeën. Voel je vrij contact met ons op te nemen want we maken graag kennis.
Laten we samen naar een oplossing zoeken
Bekijk de mogelijkheden“In de aanpak van ondermijning is de samenwerking met Willeke Slingerland en haar lectoraat Weerbare Democratie zeer waardevol voor ons. Door deze samenwerking kunnen we namelijk enerzijds gebruik maken van recente wetenschappelijke inzichten bij onze ondersteuning en advisering aan netwerkpartners, en anderzijds het onderzoek (en onderwijs) blijven voeden met actuele problematiek en dilemma’s uit de praktijk.”
Onze partners
Onze onderzoekers
Samenwerking lectoraat, werkveld en onderwijs
Het lectoraat Weerbare Democratie werkt structureel samen met studenten uit verschillende studierichtingen en jaargangen. Zo is het lectoraat bijvoorbeeld elk semester opdrachtgever voor het Safety&Security lab van de opleiding Integrale Veiligheidskunde en voor het Stadslab van de opleiding Urban Studies/ Bestuurskunde of voor het Citylab van het Legal Skills programma. Daarnaast biedt het lectoraat structureel plaatsen voor afstudeerders en studentassistentschap. Tenslotte geven onderzoekers van het lectoraat regelmatig gastcolleges bij diverse opleidingen binnen én buiten Saxion.
Gerelateerde opleidingen
Het lectoraat is betrokken bij de volgende opleidingen:
Jouw studie bij ons lectoraat
Heb je de ambitie om meer naast je studie te doen en wil je onderzoeken? Ga je afstuderen of ben je op zoek naar een interessante labopdracht? Word dan lid van ons lectoraatnetwerk en sluit je aan bij ons netwerk van onderzoekers, bedrijven en oud-studenten.
Het lectoraat in het nieuws
- 26 januari 2024 - Volkskrant Opinie: Komt er, na de grote ontlezing, nu ook de grote ontschrijving?; Detlef Wagenaar, 'ChatGPT in onderwijs'
- 17 februari 2024 - NPO Radio 1: Het formatieproces: vast in de modder van onervarenheid; Willeke Slingerland, 'De formatie'
- 22 februari 2024 - Podcast Lekker Anders: Duits-Nederlandse betrekkingen en Hoger Onderwijs
- 5 maart 2024 - Security Management: Ben den Tuinder: Wat een rommel
- 16 maart 2024 - Tubantia/AD/De Stentor/De Gelderlander: ‘Met lede ogen zien we hoe de grens dichtgaat voor jonge talenten’; Max van Tongeren
- 12 april 2024 - SvJ Media: Geopolitiek tijdens talkshow Hogeschool voor Journalistiek; Max van Tongeren
- 23 april 2024 - Security Management: Verkiezingswinst; column door Ben den Tuinder
- 8 mei 2024 - NPO Radio 1: Hoe zit het met corruptie in Nederland?; Willeke Slingerland bij Villa VdB