Kind aan tafel

Vernieuwingsonderwijs

Het lectoraat Vernieuwingsonderwijs is ontstaan naar aanleiding van de maatschappelijke discussie over de effectiviteit van traditioneel vernieuwend onderwijs.

Er was behoefte aan een praktijkrelevante wetenschappelijke beschouwing en een aanscherping van de onderwijsvisie. Ons streven is door middel van onderzoek de kwaliteit van het vernieuwingsonderwijs en de professionalisering van docenten te vergroten.

Nieuws en columns over vernieuwingsonderwijs

Onderzoek op uw school

Ook u kunt uw onderzoeksvraag bij ons neerleggen. Wij voeren vervolgens toegepast onderzoek uit. Dit gebeurt onder leiding van de lector, samen met studenten, docenten én u als organisatie. Gezamenlijk werken we aan de kwaliteit van het onderwijs en de verdere professionalisering van de docenten. Neem contact op met het lectoraat voor meer informatie.

Concrete oplossingen

Het lectoraat vertaalt onderzoeksresultaten naar concrete oplossingen voor de beroepspraktijk. Onze intensieve samenwerking met de Nederlandse Dalton Vereniging en de daltonscholen is uitgebreid naar vernieuwingsscholen die aangesloten zijn bij de Nederlandse Jenaplan Verenging, de Freinet-beweging en de Vereniging Bijzondere Scholen.

Onderzoekslijnen

Onderwijseffectiviteit

In deze onderzoekslijn wordt onderzocht wat de cognitieve en niet-cognitieve opbrengsten zijn van vernieuwingsonderwijs. Het onderzoek bestaat uit drie projecten.

Vernieuwingsonderwijs onderwijseffectiviteit

Leraren leren

Het onderzoek dat in deze lijn aan bod komt, richt zich enerzijds op de vraag hoe professionele ontwikkeling van leraren in de dagelijkse lespraktijk in kaart kan worden gebracht (en ze hierover kunnen worden geïnformeerd) en anderzijds op een tweetal aanpakken ter bevordering van de professionele ontwikkeling van leraren in het primair en voortgezet onderwijs.

Vernieuwingsonderwijs - leraren leren

Brede vorming

In deze onderzoekslijn gaan we in op de vraag hoe brede vorming kan worden begrepen en op welke manier het vernieuwingsonderwijs kan bijdragen aan het ondersteunen en stimuleren daarvan.

Zelfsturend leren

De hoeveelheid informatie en kennis groeit vandaag de dag in een veel sneller tempo dan ooit tevoren. Hierdoor is het primaire doel van leren verschoven van het kunnen herinneren en herhalen van informatie, naar het zelf effectief kunnen vinden en gebruiken ervan. Vanuit het perspectief van levenslang leren wordt het leren leren dan ook minstens zo belangrijk als het leren zelf.

Lees meer over zelfsturend leren >>

iSelf

De mens dient zich staande te houden in een steeds complexer wordende maatschappij. Zelfsturend leren is een voorwaarde om te kunnen functioneren in deze complexe toekomst. Om leerlingen te helpen strategieën voor zelfsturend leren aan te leren, is de rol van de leerkracht cruciaal. Er zijn echter weinig instrumenten voorhanden waarmee gericht gewerkt kan worden aan het ontwikkelen van zelfsturend leren bij leerlingen. Leerkrachten blijven daardoor soms steken in een goed bedoelde, maar weinig effectieve begeleidingsaanpak. Vanuit dit knelpunt hebben onderzoekers van het lectoraat, de Open Universiteit en onderwijsprofessionals van negen traditionele vernieuwingsscholen iSelf ontwikkeld. iSelf is een professionaliseringsaanpak waarmee je als leerkracht leert omgaan met kennis over zelfsturend leren. 

Lees meer over iSelf >>

Gezamenlijk werken we aan de kwaliteit van het onderwijs en de verdere professionalisering van de docenten.

Onderzoeksgroepen

De Nederlandse Montessori Onderzoeksgroep (NMO) is voor iedereen die meer wil weten over montessori en onderzoek of die gewoon nieuwsgierig is naar de bijeenkomsten. In de onderzoeksgroep zitten leerkrachten, directies, bestuurders, opleiders en onderzoekers. Iedereen is welkom, onze enige voorwaarde is dat je passie hebt voor montessorionderwijs. 

Lees meer
NMO

The deep understanding of Montessori Education must come from research and studies developed in the context of the contemporary world.

Read more
MERGe

De Dalton Onderzoeksgroep (DOG) is een op kennis gerichte platform waarin daltonprofessionals van en met elkaar leren en met elkaar reflecteren hoe onderzoek het daltononderwijs kan verbeteren.

Lees meer
Dalton Onderzoeksgroep

Onderwijs

Master Montessori-/daltontrack

Sinds studiejaar 2016/2017 heeft de Master Leren & Innoveren Onderzoekende Ontwerper de officieel gecertificeerde mastertracks dalton en montessori. De master leidt je op tot onderzoekende ontwerper. Ondertussen verruim je door middel van de mastertrack je kennis en vaardigheden van dalton- of montessorionderwijs. 

Lees meer
Een jonge leerling zit voorovergebogen aan een tafel in een klaslokaal. De leerling is bezig een vorm uit blauw papier te drukken met een puntig voorwerp.

Mastercourse Vernieuwingsonderwijs

De course Vernieuwingsonderwijs is de enige opleiding op masterniveau in Nederland waarin je een jaar lang je kennis van (traditioneel) vernieuwingsonderwijs vergroot en deze in de praktijk brengt.

Lees meer over de mastercourse
Mastercourse Vernieuwingsonderwijs

Minors

Sinds 2015 heeft het lectoraat een verdiepende minor Focus op dalton. Daarnaast bieden we de minor montessori aan die zich behalve op de Saxion-pabostudent, ook op de grote groep studenten die in Nederland in het 3e of 4e jaar van een pabo zitten.

Lees meer over de minoren
kelly-sikkema-198975-unsplash.jpg

Afstudeeronderzoek

Naast het doen van praktijkgericht onderzoek voor, en in samenwerking met, vernieuwingsscholen wil het lectoraat ook een sterke bijdrage leveren aan de professionalisering van leraren die werkzaam (willen) zijn in het vernieuwingsonderwijs. Dat doen we op een aantal manieren. Zo begeleiden we bijvoorbeeld stageonderzoek dat binnen een van de vier onderzoekslijnen van het lectoraat in het kader van een bachelor en/of masterstudie kan worden uitgevoerd. 

Stimuleren van zelfgestuurd leren bij kinderen
Vernieuwingsonderwijs - afstudeeronderzoek pabo

Kijk onder boeken om de, door het lectoraat geschreven, naslagwerken te downloaden of bestellen. Onder bronnen staan artikelen, boeken, rapporten en andere documenten die interessant zijn voor onderzoek van vernieuwingsonderwijs. 

  • Perspectieven op Dalton
    In Perspectieven op Dalton laten acht daltonopleiders de lezer kennismaken met hun persoonlijke visie op daltononderwijs. Het doel ervan is om met deze acht uitgewerkte voorbeelden leraren(teams) te helpen bij het formuleren van eigen perspectieven. Daltononderwijs vraagt immers van leraren om antwoorden te kunnen geven op de vraag waartoe je kinderen op een daltonschool opvoedt en onderwijst en waarom je de dingen in je daltonschool doet zoals je ze doet. Lees verder >>

  • iSelf - Aanpak voor het bevorderen van zelfsturend leren door leraren 
    In dit handboek wordt de didactiek van iSelf besproken en wordt beschreven hoe basisschoolleerkrachten elkaar kunnen begeleiden en trainen in het bevorderen  van zelfsturend leren aan de hand van iSelf. De didactiek van iSelf houdt in dat je als leraar tijdens de les aandacht besteedt aan: (1) expliciete instructie van zelfsturend leren, (2) integratie van de lesstof en (3) aansluiten op het individu. Om je te ondersteunen je deze didactiek meer eigen te maken, is het van belang dat leerkrachten (zoals collega's binnen een school) samen leren omgaan met kennis over zelfsturend leren en inzichten zelf toepassen in de eigen les. In dit handboek wordt dan ook besproken hoe collega's elkaar kunnen coachen en ondersteunen bij het toepassen van de pijlers uit iSelf.
    Lees de recensie van Wouter Groot - directeur bestuurder in het primair onderwijs bij de Schoolvereniging voor Neutraal Bijzonder Onderwijs Casimir te Gouda voor DaltonVisie hier
    Meer informatie over het boek >>

  • Expeditie Dalton
    Expeditie Dalton is het eerste boek over daltononderwijs voor kinderen. Als je daarover van alles wil weten, dan is dit boek precies iets voor jou! Het is ook slim om dit boek te lezen als je zelf nieuw bent op een daltonschool en je precies wilt weten wat je daar te wachten staat. En lijkt het je wat om op jouw daltonschool in de leerlingenraad te gaan zitten? Dan moet je dit boek echt lezen! Lees verder >>

  • Eigenaarschap, Meedenken en Omdenken
    In dit boek rapporteren we over het belang en de betekenis van visitatie in het daltononderwijs. Het doel van ons onderzoek is tweeledig. Ten eerste willen we zicht krijgen op de mate waarin de kernwaarden in het visitatiekader betekenisvol en van belang zijn bij visitaties van daltonscholen. M.a.w. hebben we onderzocht hoe de kernwaarden in het visitatiekader worden gewaardeerd door degenen die het gebruiken. Ten tweede willen we nagaan in hoeverre visitaties kwaliteitsverbetering en -borging in het daltononderwijs bevorderen en welke aspecten van de visitatie daaraan bijdragen.
  • Focus op dalton
    Focus op dalton is een boek over de achtergronden en de praktijk van het dalton (basis)onderwijs in Nederland. Focus op dalton biedt aandacht aan de kernwaarden van het daltononderwijs, de geschiedenis en de toekomst en aan de organisatie van de daltonbeweging in Nederland. Lees verder >>
  • Dalton Plan: oorsprong en theorie van het daltononderwijs
    Met bijna vierhonderd scholen is het daltononderwijs de omvangrijkste vernieuwings richting in Nederland. De oorsprong is Amerikaans: het Dalton Plan van Helen Parkhurst uit het begin van de twintigste eeuw. Hoe zagen de praktijken de theorie van Dalton Plan eruit? Lees verder >>
  • Samenwerken in het daltononderwijs​: geschiedenis, praktijk en onderzoek
    Dit boek geeft een goed en helder overzicht van de historische ontwikkeling en de huidige praktijk van samenwerkend leren in het daltononderwijs. Tevens wordt de stand van zaken in het onderwijsonderzoek naar samenwerkend leren belicht. Lees verder >>
  • Helen Parkhurst: grondlegster van het daltononderwijs
    Drs. René Berends is werkzaam aan de pabo van Saxion in Deventer. Hij is daltonopleider en doet, als lid van de kenniskring van het daltonlectoraat, onderzoek naar daltononderwijs. Er is in Nederland een toenemende belangstelling voor het gedachtegoed van het daltononderwijs. Lees verder >>
  • Reflectie in het daltononderwijs​ - Geschiedenis, praktijk en onderzoek
    In het onderwijs wordt in toenemende mate belang gehecht aan reflectie. Veelal gebeurt dit in het kader van een beweging in het onderwijs  richting meer leerlinggericht onderwijs, waarbij leren door ervaren in plaats van leren door directe instructie centraal staat. Lees verder >>
  • Dalton Plan: origins and theory of Dalton education
    Apart from John Dewey, no American educational reformer has been as internationally successful and influential as Helen Parkhurst, the founder of Dalton education. In the 1920s and 1930s, Dalton education was spread throughout the world. Read more >>
  • Daltononderwijs​ in Nederland - De geschiedenis vanaf 1924
    Onder leiding van professor Philip Kohnstamm onderzoekt een onderwijscommissie van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen in 1924 het daltononderwijs in Engeland. De commissieleden doen enthousiast verslag over de brede persoonsontwikkeling die de onderzochte scholen voorstaan. Lees verder >>
  • De effectiviteit van daltononderwijs - proefschrift van Symen van der Zee
    Zorgen over de effectiviteit van vernieuwend onderwijs gelden niet voor daltononderwijs.
  • It's about time - lectorale rede Patrick Sins
    In deze lectorale rede beargumenteert Patrick Sins dat inzicht in de relatie tussen tijd en leren noodzakelijk is om het leren van leerlingen te begrijpen en te beïnvloeden. Zo stelt hij dat effectief onderwijs direct afhankelijk is van de tijd die wordt besteed aan doelgericht leren en de tijd die nodig is om te leren. Aan de hand van een model laat hij zien dat het in acht nemen van tijd verschillen in lesopbrengsten kan verklaren. Bovendien wordt het meten van verschillen tussen leerlingen makkelijker. Het is dus hoog tijd om te reflecteren op het belang van tijd.
  • Group Problem Solving as Citizenship Education

We verzamelen artikelen, boeken, rapporten en andere documenten die interessant zijn voor onderzoek van vernieuwingsonderwijs. In deze rubriek stellen we die bronnen vervolgens beschikbaar.

Parkhurst

Op het ogenblik bestaat de verzameling uit teksten van Parkhurst, interviews van Parkhurst met kinderen, boeken waar Parkhurst op steunde, boeken en artikelen over daltononderwijs, boeken en artikelen over vernieuwingsonderwijs eind negentiende, begin twintigste eeuw. Een aantal bronnen hebben we al kunnen bewerken en beschikbaar gesteld. 

Onderzoek

Praktijk

  • saxion.nl/daltondeventer | Informatie over diverse daltonopleidingen van de pabo van Saxion: DaltonDeventer.
  • LinkedIn | De LinkedIn groep van het lectoraat daltononderwijs en onderwijsvernieuwing
  • jenaplanspecialist.nl | Jenaplanspecialist Jaap Meijer (kenniskringlid)
  • SLO.nl | Website SLO
  • daltonopleiders.nl | De website van DNO, het landelijk netwerk van gecertificeerde daltonopleiders.

Vereniging

  • Dalton.nl. Website van de Nederlandse Dalton Vereniging
  • Daltonvisie.nl. Tijdschrift DaltonVisie
  • Jenaplan.nl. Website van de Nederlandse Jenaplan Vereniging
  • Freinet.nl. Website van de Freinet Beweging
  • Vbs.nl. Website van de Vereniging Bijzondere Scholen

Uitgeverij

saxiondalton.nl | De website van Saxion Dalton University Press, de uitgever van het lectoraat.

Internationaal

Vernieuwingsonderwijs

Website van SOVO: het samenwerkingsverband van organisaties voor vernieuwingsonderwijs.

Overig

Website van LOOK (Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek) 
LOOK is er voor de professionele ontwikkeling van leraren. Onze kernactiviteit is het doen van praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar de professionele ontwikkeling van, voor en door leraren. Dat gebeurt in onderzoeksprojecten in samenspraak met scholen en leraren: co-creatie. Hiermee slaan we een brug tussen onderwijsonderzoek en de praktijk.

Kenniscentrum OnderwijsInnovatie: de website van het kenniscentrum waarvan ons lectoraat deel uit maakt.

Filmpje 100 jaar montessori. De Nederlandse Montessori Vereniging bestaat in 2017 honderd jaar. Ter ere van deze verjaardag is er een film gemaakt over montessori-opvoeding en -onderwijs anno nu. Bekijk hier het filmpje.

Evenementen van dit lectoraat

Het Team

Patrick Sins, Saxion

Dr. Patrick Sins

Lector Vernieuwingsonderwijs

06 - 4661 4492 Bekijk profiel
Lida Klaver

Lida Klaver

Docent/onderzoeker

LinkedIn
Brigitte Witmus, Saxion

Brigitte Witmus

Onderzoeker

LinkedIn
Margreet Verduijn-Meijer

Margreet Verduijn-Meijer

Onderzoeker

088 - 019 3297 LinkedIn